ໃນຍຸກດິຈິຕອນທີ່ເຕີບໃຫຍ່ຂຶ້ນເລື້ອຍໆ, ການເຂົ້າເຖິງການບໍລິການທາງການເງິນແມ່ນກາຍເປັນສິ່ງຈໍາເປັນສໍາລັບການພັດທະນາເສດຖະກິດ ແລະ ການສ້າງໂອກາດໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ. ໃນ ສປປ ລາວ, ບໍລິສັດ ສະຕາ ຟິນເທັກ ຈໍາກັດຜູ້ດຽວ ທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນນາມ ຢູມັນນີ, ໄດ້ກາຍເປັນໜຶ່ງໃນຜູ້ຫຼິ້ນທີ່ສໍາຄັນໃນຂົງເຂດການເງິນດິຈິຕອນ. ໃນຖານະທີ່ເປັນນັກວິເຄາະທາງການເງິນ, ບົດຄວາມນີ້ຈະພາທ່ານໄປສຳຫຼວດລາຍລະອຽດກ່ຽວກັບ ຢູມັນນີ, ຜະລິດຕະພັນ ແລະ ການບໍລິການຂອງເຂົາເຈົ້າ, ລວມເຖິງສະຖານະການໃນຕະຫຼາດ ແລະ ຄໍາແນະນໍາສໍາລັບຜູ້ໃຊ້.
ພາບລວມຂອງບໍລິສັດ ແລະ ຄວາມເປັນມາໃນ ສປປ ລາວ
ບໍລິສັດ ສະຕາ ຟິນເທັກ ຈໍາກັດຜູ້ດຽວ ແມ່ນບໍລິສັດທີ່ຈົດທະບຽນຢ່າງຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍໃນ ສປປ ລາວ, ເປັນບໍລິສັດຍ່ອຍທີ່ເປັນເຈົ້າຂອງ 100% ໂດຍ ບໍລິສັດ ສະຕາ ໂທລະຄົມ ຈໍາກັດຜູ້ດຽວ (ຢູນິເທວ), ເຊິ່ງເປັນຜູ້ໃຫ້ບໍລິການເຄືອຂ່າຍໂທລະສັບມືຖືທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນປະເທດ. ຢູມັນນີ ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນທົດລອງທາງການຄ້າໃນເດືອນກັນຍາ ປີ 2018 ພາຍໃຕ້ການຊີ້ແນະຂອງ PHB Development ແລະ UNCDF. ພາຍຫຼັງໄດ້ຮັບໃບອະນຸຍາດກະເປົາເງິນອີເລັກໂທຣນິກຢ່າງເປັນທາງການຈາກ ທະນາຄານແຫ່ງ ສປປ ລາວ ໃນປີ 2019, ຢູມັນນີ ໄດ້ເປີດໂຕການບໍລິການຢ່າງເປັນທາງການ, ຖືເປັນການກ້າວເຂົ້າສູ່ການບໍລິການການເງິນດິຈິຕອນຢ່າງເຕັມຕົວ.
ຮູບແບບທຸລະກິດຂອງ ຢູມັນນີ ແມ່ນການນໍາໃຊ້ເຄືອຂ່າຍທີ່ກວ້າງຂວາງຂອງ ຢູນິເທວ ເພື່ອສະໜອງການບໍລິການກະເປົາເງິນມືຖື, ເຊິ່ງປະກອບມີການໂອນເງິນແບບຄົນຕໍ່ຄົນ (P2P), ການຊໍາລະບິນຕ່າງໆ, ແລະ ການບໍລິການຮັບຝາກ/ຖອນເງິນສົດ. ເປົ້າໝາຍຫຼັກຂອງ ຢູມັນນີ ແມ່ນເພື່ອເຂົ້າເຖິງລູກຄ້າຂາຍຍ່ອຍໃນເຂດຊົນນະບົດທີ່ຍັງຂາດແຄນສາຂາທະນາຄານ, ເພື່ອເປັນການສົ່ງເສີມການເຂົ້າເຖິງການເງິນໃຫ້ທົ່ວເຖິງ.
ເຖິງແມ່ນວ່າ ຢູມັນນີ ຈະເປັນສ່ວນໜຶ່ງທີ່ສໍາຄັນໃນການພັດທະນາການເງິນດິຈິຕອນຂອງລາວ, ສິ່ງສໍາຄັນທີ່ຄວນຮູ້ຄື ຢູມັນນີ ບໍ່ໄດ້ໃຫ້ບໍລິການສິນເຊື່ອ ຫຼື ເງິນກູ້ໂດຍກົງ. ຜະລິດຕະພັນຫຼັກຂອງພວກເຂົາແມ່ນການບໍລິການກະເປົາເງິນດິຈິຕອນແບບເຕີມເງິນລ່ວງໜ້າ, ເຊິ່ງເນັ້ນໃສ່ການອໍານວຍຄວາມສະດວກໃນການເຮັດທຸລະກໍາຕ່າງໆ.
ຜະລິດຕະພັນ ແລະ ການບໍລິການຂອງ ຢູມັນນີ
ຢູມັນນີ ສະໜອງການບໍລິການດ້ານການເງິນດິຈິຕອນທີ່ຫຼາກຫຼາຍ, ເຊິ່ງຖືກອອກແບບມາເພື່ອຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການປະຈໍາວັນຂອງຜູ້ໃຊ້. ການບໍລິການທັງໝົດແມ່ນອີງໃສ່ລະບົບກະເປົາເງິນແບບເຕີມເງິນ (prepaid wallet), ບໍ່ມີການກ່ຽວຂ້ອງກັບການປ່ອຍສິນເຊື່ອ:
- ການເຕີມເງິນກະເປົາ (Wallet Top-Up): ຜູ້ໃຊ້ສາມາດເຕີມເງິນເຂົ້າກະເປົາ ຢູມັນນີ ຂອງຕົນເອງໄດ້ຜ່ານຕົວແທນ ຢູນິເທວ, ຜ່ານທະນາຄານຕ່າງໆ ຫຼື ຜ່ານຕົວແທນຄູ່ຮ່ວມງານ. ຈໍານວນການເຕີມເງິນຂັ້ນຕ່ຳແມ່ນ 1,000 ກີບ, ໂດຍບໍ່ມີຈໍານວນສູງສຸດ.
- ການໂອນເງິນ (Money Transfers): ສາມາດໂອນເງິນແບບຄົນຕໍ່ຄົນໄດ້ທົ່ວປະເທດ, ທັງໂອນຈາກເບີມືຖືຫາເບີມືຖື ແລະ ໂອນຈາກມືຖືໄປຫາບັນຊີທະນາຄານ.
- ການຊໍາລະຄ່າບໍລິການ (Bill Payments): ຜູ້ໃຊ້ສາມາດຊໍາລະຄ່າບໍລິການຕ່າງໆໄດ້ຢ່າງສະດວກສະບາຍ, ລວມມີ:
- ຄ່າບໍລິການໂທລະສັບມືຖື / ອິນເຕີເນັດ ADSL / FTTH ຂອງ ຢູນິເທວ.
- ຄ່າບໍລິການນໍ້າປະປາ ແລະ ໄຟຟ້າ.
- ຄ່າປະກັນໄພ (ຜ່ານການຮ່ວມມືກັບ Prudential Laos).
- ການຖອນເງິນສົດ (Cash Withdrawal): ຜູ້ໃຊ້ສາມາດຖອນເງິນສົດອອກຈາກກະເປົາ ຢູມັນນີ ໄດ້ຜ່ານຕົວແທນ ຢູມັນນີ ແລະ ຕູ້ ATM ຂອງທະນາຄານຄູ່ຮ່ວມງານ. ຈໍານວນການຖອນເງິນຂັ້ນຕ່ຳແມ່ນ 5,000 ກີບ.
ຄ່າທຳນຽມ ແລະ ເງື່ອນໄຂ
ສໍາລັບການບໍລິການຂອງ ຢູມັນນີ, ຄ່າທໍານຽມທີ່ພົບເຫັນສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນກ່ຽວກັບການຖອນເງິນສົດ:
- ການເຕີມເງິນເຂົ້າກະເປົາ: ບໍ່ມີຄ່າທໍານຽມເມື່ອເຕີມເງິນຜ່ານຕົວແທນ ຢູນິເທວ.
- ການຖອນເງິນສົດ: ມີຄ່າທໍານຽມປະມານ 1,000 – 2,000 ກີບຕໍ່ຄັ້ງ (ປະມານ 0.05 – 0.10 ໂດລາສະຫະລັດ), ຂຶ້ນກັບຈໍານວນເງິນທີ່ຖອນ.
- ດອກເບ້ຍ ແລະ ສິນເຊື່ອ: ດັ່ງທີ່ກ່າວມາຂ້າງເທິງ, ຢູມັນນີ ບໍ່ໄດ້ສະໜອງການບໍລິການເງິນກູ້ໂດຍກົງ, ສະນັ້ນຈຶ່ງບໍ່ມີການຄິດດອກເບ້ຍ ຫຼື ການໃຫ້ສິນເຊື່ອ.
ຂັ້ນຕອນການສະໝັກ, ແອັບມືຖື ແລະ ການປະຕິບັດງານ
ການນໍາໃຊ້ ຢູມັນນີ ແມ່ນງ່າຍດາຍ ແລະ ສາມາດເຂົ້າເຖິງໄດ້ຫຼາຍຊ່ອງທາງ:
ຊ່ອງທາງການສະໝັກ
- ແອັບພລິເຄຊັນມືຖື: ສາມາດດາວໂຫຼດແອັບ “U-Money EU” ໄດ້ທັງລະບົບປະຕິບັດການ iOS (Apple App Store) ແລະ Android (Google Play).
- ເວັບໄຊ: ສາມາດສຶກສາຂໍ້ມູນ ແລະ ລາຍລະອຽດການບໍລິການໄດ້ຜ່ານເວັບໄຊທາງການຂອງ ຢູນິເທວ.
- ຕົວແທນຈໍາໜ່າຍ: ມີຈຸດບໍລິການຕົວແທນຫຼາຍກວ່າ 10,000 ແຫ່ງທົ່ວປະເທດ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ການລົງທະບຽນ ແລະ ການເຮັດທຸລະກໍາຕ່າງໆເປັນໄປໄດ້ງ່າຍແມ້ໃນເຂດຊົນນະບົດ.
ຂັ້ນຕອນການລົງທະບຽນ ແລະ ການຢັ້ງຢືນຕົວຕົນ (KYC)
ການລົງທະບຽນສາມາດເຮັດໄດ້ຜ່ານແອັບພລິເຄຊັນ ຫຼື ທີ່ຈຸດບໍລິການຕົວແທນ, ໂດຍຕ້ອງມີເອກະສານຢັ້ງຢືນຕົວຕົນເຊັ່ນ ບັດປະຈໍາຕົວແຫ່ງຊາດ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ຈະມີການຕັ້ງລະຫັດ PIN ແລະ ການຢັ້ງຢືນຜ່ານລະຫັດ OTP ທີ່ສົ່ງເຂົ້າເບີໂທລະສັບມືຖື (SMS OTP), ເຊິ່ງເປັນໄປຕາມກົດລະບຽບການຢັ້ງຢືນຕົວຕົນຂອງ ທະນາຄານແຫ່ງ ສປປ ລາວ.
ຄຸນສົມບັດຂອງແອັບມືຖື ແລະ ປະສົບການຜູ້ໃຊ້
ແອັບພລິເຄຊັນ ຢູມັນນີ ຕ້ອງການລະບົບປະຕິບັດການ iOS 12.0+ ຫຼື Android 6.0+ ເພື່ອໃຊ້ງານ. ຄຸນສົມບັດຫຼັກຂອງແອັບປະກອບມີ:
- ການເຕີມເງິນເຂົ້າ/ຖອນເງິນອອກ.
- ການໂອນເງິນ.
- ການຊໍາລະຄ່າບໍລິການ.
- ການຄົ້ນຫາຕໍາແໜ່ງຕົວແທນ.
- ຮອງຮັບຫຼາຍພາສາ (ລາວ, ອັງກິດ, ຫວຽດນາມ).
ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ຈາກການສັງເກດຄະແນນການຈັດອັນດັບໃນ App Store, ພົບວ່າແອັບມີຄະແນນສະເລ່ຍປະມານ 2.1 ດາວ, ໂດຍມີຂໍ້ກັງວົນຂອງຜູ້ໃຊ້ບາງຄົນກ່ຽວກັບບັນຫາການຖືກລັອກບັນຊີ. ບັນຫາທີ່ພົບເລື້ອຍໆປະກອບມີການຕ້ອງໄປສູນບໍລິການ ຢູນິເທວ ເພື່ອປ່ຽນລະຫັດ PIN ແລະ ບາງຄັ້ງອາດມີຄວາມລ່າຊ້າໃນການເຮັດທຸລະກໍາໃນຊ່ວງເວລາທີ່ມີຜູ້ໃຊ້ຈໍານວນຫຼາຍ.
ເຖິງຢ່າງນັ້ນ, ຄວາມເຂັ້ມແຂງທີ່ສໍາຄັນຂອງ ຢູມັນນີ ຄືເຄືອຂ່າຍຕົວແທນທີ່ກວ້າງຂວາງກວ່າ 10,000 ແຫ່ງທົ່ວປະເທດ ແລະ ມີຮ້ານຄ້າທີ່ຮອງຮັບການຊໍາລະດ້ວຍ QR Code ຫຼາຍກວ່າ 6,000 ແຫ່ງ, ເຮັດໃຫ້ການເຂົ້າເຖິງການບໍລິການງ່າຍດາຍສໍາລັບຜູ້ຄົນຈໍານວນຫຼາຍ, ໂດຍສະເພາະໃນເຂດຫ່າງໄກສອກຫຼີກ.
ສະຖານະການກົດລະບຽບ, ການແຂ່ງຂັນ ແລະ ຄຳແນະນຳສຳລັບຜູ້ໃຊ້
ສະຖານະການກົດລະບຽບ ແລະ ການກວດສອບ
ສະຕາ ຟິນເທັກ ໄດ້ຮັບໃບອະນຸຍາດຈາກ ທະນາຄານແຫ່ງ ສປປ ລາວ ໃນປີ 2019 ພາຍໃຕ້ກອບການບໍລິການລະບົບຊໍາລະສະສາງແຫ່ງຊາດ. ບໍລິສັດຢູ່ພາຍໃຕ້ການກວດສອບຂອງພະແນກລະບົບຊໍາລະສະສາງ, ເຊິ່ງຮັບປະກັນການປະຕິບັດຕາມຄໍາແນະນໍາກ່ຽວກັບການຕ້ານການຟອກເງິນ (AML) ແລະ ການຢັ້ງຢືນຕົວຕົນຂອງລູກຄ້າ (KYC). ຈົນເຖິງປະຈຸບັນ, ບໍ່ມີລາຍງານການດໍາເນີນການທາງກົດໝາຍ ຫຼື ການລົງໂທດໃດໆຕໍ່ ຢູມັນນີ.
ຕໍາແໜ່ງໃນຕະຫຼາດ ແລະ ຄູ່ແຂ່ງ
ຢູມັນນີ ຖືວ່າເປັນຜູ້ນໍາໃນຕະຫຼາດກະເປົາເງິນມືຖືຂອງ ສປປ ລາວ. ພວກເຂົາແຂ່ງຂັນກັບບໍລິການອື່ນໆເຊັ່ນ Community Money Express ຂອງ ທະນາຄານການຄ້າຕ່າງປະເທດລາວ (BCEL) ແລະ ການລິເລີ່ມດ້ານການເງິນດິຈິຕອນອື່ນໆທີ່ນໍາໂດຍທະນາຄານຕ່າງໆ. ຈຸດເດັ່ນຂອງ ຢູມັນນີ ແມ່ນການນໍາໃຊ້ເຄືອຂ່າຍທີ່ກວ້າງຂວາງຂອງ ຢູນິເທວ ເພື່ອສ້າງຄວາມໜາແໜ້ນຂອງຕົວແທນ, ແລະ ເນັ້ນໜັກເຖິງການໃຫ້ບໍລິການການເຂົ້າເຖິງດິຈິຕອນໃນໄລຍະສຸດທ້າຍຂອງເຂດຊົນນະບົດ.
ບໍລິສັດໄດ້ສ້າງຕັ້ງການຮ່ວມມືກັບ Prudential Laos ສໍາລັບການຊໍາລະຄ່າປະກັນໄພ ແລະ ຮ່ວມມືກັບລັດຖະບານໃນການຈ່າຍເງິນເດືອນໃຫ້ພະນັກງານລັດໃນ 11 ແຂວງທີ່ຫ່າງໄກສອກຫຼີກ. ພວກເຂົາຍັງມີແຜນການໃນອະນາຄົດທີ່ຈະເຊື່ອມໂຍງກັບທະນາຄານ ແລະ ລະບົບນິເວດຂອງບໍລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ເພື່ອສົ່ງເສີມການນໍາໃຊ້ເງິນສົດ.
ຄໍາຕິຊົມຈາກລູກຄ້າ ແລະ ບັນຫາທີ່ພົບເລື້ອຍ
ຄໍາຕິຊົມໃນທາງບວກສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນກ່ຽວກັບເຄືອຂ່າຍຕົວແທນທີ່ກວ້າງຂວາງ ແລະ ຄວາມສະດວກໃນການເຮັດທຸລະກໍາໃນເຂດຊົນນະບົດ. ສ່ວນຄໍາຕິຊົມໃນທາງລົບແມ່ນກ່ຽວກັບບັນຫາການຖືກລັອກບັນຊີໂດຍບໍ່ມີການແຈ້ງເຕືອນທີ່ຊັດເຈນ ແລະ ການສະໜັບສະໜູນພາຍໃນແອັບທີ່ຍັງຈໍາກັດ. ການແກ້ໄຂບັນຫາການລືມລະຫັດ PIN ຍັງຄົງຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຜູ້ໃຊ້ຕ້ອງໄປສູນບໍລິການ ຢູນິເທວ ດ້ວຍຕົນເອງ, ເຊິ່ງອາດຈະບໍ່ສະດວກສໍາລັບບາງຄົນ.
ຄຳແນະນຳພາກປະຕິບັດສຳລັບຜູ້ໃຊ້
ສໍາລັບຜູ້ທີ່ສົນໃຈຈະນໍາໃຊ້ການບໍລິການຂອງ ຢູມັນນີ, ນີ້ແມ່ນຄໍາແນະນໍາບາງຢ່າງ:
- ຄວາມປອດໄພຂອງບັນຊີ: ຮັກສາລະຫັດ PIN ຂອງທ່ານໄວ້ເປັນຄວາມລັບສະເໝີ. ຢ່າແບ່ງປັນລະຫັດ OTP ໃຫ້ກັບໃຜ.
- ການເຂົ້າເຖິງຕົວແທນ: ໃຊ້ປະໂຫຍດຈາກເຄືອຂ່າຍຕົວແທນທີ່ກວ້າງຂວາງຂອງ ຢູມັນນີ ສໍາລັບການຝາກ/ຖອນເງິນສົດ, ໂດຍສະເພາະຖ້າທ່ານຢູ່ໃນເຂດທີ່ບໍ່ມີທະນາຄານ.
- ກວດສອບຄ່າທຳນຽມ: ກ່ອນທີ່ຈະເຮັດທຸລະກໍາ, ຄວນສອບຖາມ ຫຼື ກວດສອບຄ່າທໍານຽມ, ໂດຍສະເພາະການຖອນເງິນສົດ, ເພື່ອຄວາມເຂົ້າໃຈທີ່ຊັດເຈນ.
- ການແກ້ໄຂບັນຫາ: ຫາກພົບບັນຫາບັນຊີຖືກລັອກ ຫຼື ມີຂໍ້ຜິດພາດໃນການເຮັດທຸລະກໍາ, ໃຫ້ຕິດຕໍ່ສູນບໍລິການລູກຄ້າຂອງ ຢູມັນນີ ຫຼື ເຂົ້າຫາສູນບໍລິການ ຢູນິເທວ ທີ່ໃກ້ທີ່ສຸດ.
- ສຳລັບການກູ້ຢືມເງິນ: ຄວນຈື່ໄວ້ວ່າ ຢູມັນນີ ບໍ່ແມ່ນບໍລິສັດໃຫ້ກູ້ຢືມເງິນໂດຍກົງ. ຖ້າທ່ານມີຄວາມຕ້ອງການເງິນກູ້, ທ່ານຄວນພິຈາລະນາສະຖາບັນການເງິນອື່ນໆທີ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຢ່າງຖືກຕ້ອງເຊັ່ນ ທະນາຄານ ຫຼື ສະຖາບັນການເງິນຈຸລະພາກທີ່ສະໜອງສິນເຊື່ອໂດຍກົງ. ຄວນສຶກສາຂໍ້ມູນ ແລະ ເງື່ອນໄຂການກູ້ຢືມຢ່າງລະອຽດກ່ອນຕັດສິນໃຈ.
ໂດຍສະຫຼຸບແລ້ວ, ຢູມັນນີ (ສະຕາ ຟິນເທັກ) ແມ່ນບໍລິສັດທີ່ມີບົດບາດສໍາຄັນໃນການສົ່ງເສີມການບໍລິການການເງິນດິຈິຕອນໃນ ສປປ ລາວ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນການສຸມໃສ່ການເຂົ້າເຖິງການບໍລິການໃນເຂດຊົນນະບົດ. ເຖິງແມ່ນວ່າ ຢູມັນນີ ບໍ່ໄດ້ໃຫ້ບໍລິການເງິນກູ້, ແຕ່ການບໍລິການກະເປົາເງິນມືຖືຂອງພວກເຂົາໄດ້ຊ່ວຍອໍານວຍຄວາມສະດວກໃນການເຮັດທຸລະກໍາຕ່າງໆ ແລະ ເປັນສ່ວນໜຶ່ງທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້ໃນລະບົບການເງິນດິຈິຕອນຂອງປະເທດ. ການເຂົ້າໃຈຢ່າງຖ່ອງແທ້ກ່ຽວກັບຄຸນສົມບັດ, ຂໍ້ຈໍາກັດ, ແລະ ຄໍາແນະນໍາການນໍາໃຊ້ຈະຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ໃຊ້ສາມາດນໍາໃຊ້ ຢູມັນນີ ໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ ແລະ ປອດໄພ.